Απόσπασμα από άρθρο του RAÚL ZIBECHI
Μετάφραση Γιώργος Τσιρίδης
Οι Χιλιανοί φοιτητές αμφισβητούν το εκπαιδευτικό σύστημα ως εμπορικό και ελιτίστικο καθώς αναπαράγει και διευρύνει τις υπάρχουσες κοινωνικές ανισότητες. Παρόλα αυτά οι φοιτητές δε θέτουν μόνο ερωτήματα: Εφαρμόζουν στην πράξη την εκπαίδευση για την οποία αγωνίζονται και ονειρεύονται εδώ και χρόνια.
«Αν οι εργάτες μπορούν να διαχειριστούν ένα εργοστάσιο, εμείς μπορούμε να διαχειριστούμε το σχολείο μας,» δηλώνει χαμογελαστά ο 17χρονος Cristóbal. Ο Cristóbal είναι μαθητής λυκείου στο Luis Galecio Corvera A-90 της επαρχίας Santiago του San Miguel. Το σχολείο του είναι μεταξύ των διακοσίων σχολείων της πόλης που τελούν υπό κατάληψη. Στις 26 Σεπτεμβρίου, όμως, οι μαθητές αποφάσισαν να ακολουθήσουν το παράδειγμα των εργατών του Cerámicas Zanón, του αργεντίνικου εργοστασίου, τη λειτουργία του οποίου έχουν, εδώ και δέκα χρόνια, αναλάβει οι ίδιοι οι εργαζόμενοι.
«Τα πράγματα άρχισαν να περιπλέκονται, καθώς η κατάληψη άρχισε να δείχνει σημάδια καμπής», λέει ο Cristóbal. «Έγινε, πλέον, ξεκάθαρο, πως δεν αρκούσε μια κριτική απέναντι στο εκπαιδευτικό μας σύστημα. Έπρεπε να κάνουμε κάτι παραπάνω, αλλά δε ξέραμε από πού να αρχίσουμε, μέχρι που ακούσαμε πως οι εργάτες του Zanón κάνανε μια ομιλία στο Πανεπιστήμιο της Χιλής. Πήγαμε να τους ακούσουμε και όταν επιστρέψαμε, ξεκινήσαμε να λειτουργούμε το σχολείο μόνοι μας.»
Από εκείνη τη στιγμή, μεγάλο μέρος των μαθητών – με την ενθουσιώδη υποστήριξη πολλών γονέων- επέστρεψαν στο σχολείο. Κάποιοι καθηγητές τους ακολούθησαν. «Όταν είδα πως τα παιδιά μου σηκώνονταν και πήγαιναν στο σχολείο, χωρίς να χρειαστεί να τα ξυπνήσω, πως ήταν ενθουσιασμένα που θα πήγαιναν σχολείο, κατάλαβα πως κάνουν κάτι σημαντικό, κάτι που συμβάλει σε μια άλλη μορφή εκπαίδευσης», μας λέει μια μητέρα.
Το μη εκπαιδευτικό προσωπικό κρύφτηκε πίσω από ένα ψήφισμα του συνδικάτου, που τους επέτρεπε να μην εργάζονται, αν δεν υπάρχει [επίσημη] διοίκηση στο σχολείο. «Τα συνδικάτα δε δουλεύουν, αν δεν υπάρχει αφεντικό» σχολιάζει δηκτικά ο Cristóbal, ξεσπώντας σε γέλια στο προαύλιο του σχολείου του. Σε λίγους μόλις μήνες, οι μαθητές μάθανε περισσότερα από ότι σε χρόνια μονότονων μαθημάτων. Πλέον, παίρνουν πρωτοβουλίες για το περιεχόμενο των μαθημάτων, προτείνουν θέματα, εμφανίζονται στην ώρα τους και είναι ενθουσιασμένοι με το γεγονός πως δε χρειάζεται να φορούν τις σχολικές στολές, τις οποίες αποκαλούν «στολές πιγκουίνων».
Οι μαθητικοί αγώνες αποτέλεσαν τεράστιο σοκ για τη Χιλιανή κοινωνία, όπως αντανακλάται στις δημοσκοπήσεις. Όταν η εφημερίδα La Nacion ζήτησε από μια ομάδα πολιτών να αναδείξουν το πιο ευχάριστο γεγονός του 2011, το 63% απάντησε υπέρ των μαθητικών και περιβαλλοντικών κινητοποιήσεων, ενώ μόλις το 17% επέλεξε τη νίκη της ποδοσφαιρικής ομάδας του Πανεπιστημίου της Χιλής, στο πρωτάθλημα Νοτίου Αμερικής, που διεξήχθη στα τέλη Νοεμβρίου. Μόνο το 3% προέκρινε το βραβείο Cervantes, τη μεγαλύτερη λογοτεχνική διάκριση στον ισπανόφωνο κόσμο, το οποίο απονεμήθηκε στο συγγραφέα Nicanor Parra.
Οι πιο επιφανείς διανοούμενοι της Χιλής συμφώνησαν με τον διευθυντή της [Χιλιανής έκδοσης της] Le Monde Diplomatique, κ. Victor Hugo de la Fuente, ο οποίος έγραψε: «Μέσα σε πέντε μήνες μαζικών κινητοποιήσεων, οι Χιλιανοί μαθητές άλλαξαν το πρόσωπο της χώρας.» Το Μανιφέστο των Ιστορικών, (ένα έγγραφο που συντάχθηκε για να απαντήσει σε κάποια από τα βασικά ερωτήματα σχετικά με τις διαμαρτυρίες και φέρει την υπογραφή αρκετών εκπροσώπων της διανόησης της χώρας) φτάνει ακόμη παραπέρα και κάνει λόγο για «ένα επαναστατικό, αντι-νεοφιλελεύθερο κίνημα» το οποίο επαναφέρει την πολιτική στο χώρο της κοινωνίας των πολιτών και επαναπλέκει το νήμα της ιστορίας, που είχε κοπεί με το πραξικόπημα του 1973.
Μια κοινωνία σε κίνηση
Η Χιλή είχε να βιώσει ένα τέτοιο τεράστιο κύμα διαμαρτυρίας από τη δεκαετία του ʼ80 και τις μαζικές κινητοποιήσεις κατά του καθεστώτος Πινοσέτ. Η χρονιά ξεκίνησε με μια σοβαρή αντίσταση στο Νότο και την πόλη Punto Arenas με διαμαρτυρίες ενάντια στις αυξημένες τιμές του πετρελαίου. Τι κίνημα ήταν τόσο ισχυρό, που ανάγκασε την κυβέρνηση να διαπραγματευτεί με τη Λαϊκή Συνέλευση της επαρχίας Magallanes και τελικά να αντιστρέψει την ανοδική πορεία των τιμών.
Αργότερα, τον Μάιο, περισσότεροι από 30.000 άνθρωποι διαδήλωσαν στο Santiago ενάντια στα σχέδια της HidroAysén για την κατασκευή πέντε μεγάλων φραγμάτων στην Παταγονία (το σχέδιο είχε την υποστήριξη, τόσο της κυβέρνησης, όσο και της αντιπολίτευσης). Για πρώτη φορά μια περιβαλλοντική δράση ένωσε τόσους πολλούς ανθρώπους, ένδειξη πως η αλλαγή ήταν προ των πυλών.
Σύντομα, τα θύματα του σεισμού του 2010 ακολούθησαν το χορό των κινητοποιήσεων. Οι περισσότεροι από αυτούς ήταν ακόμη άστεγοι, διανύοντας τον δεύτερο χειμώνα τους σε άθλιες συνθήκες. Οι διαμαρτυρίες τους κατέδειξαν πως, οι λεωφόροι που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά προϊόντων είχαν επισκευαστεί, όχι όμως και τα σπίτια των φτωχών εργατών.
Στα τέλη Απριλίου, οι μαθητές άρχισαν τις δικές τους κινητοποιήσεις. Στις 30 Ιουνίου, 200.000 διαδηλωτές διέσχισαν την Alameda, τον κυριότερο δρόμο του Santiago. Από εκείνη τη στιγμή και στο εξής, υπήρξαν δεκάδες πορείες. «Η νεολαία διαπνεόταν από ένα γιορτινό κλίμα» σύμφωνα με τον ιστορικό Mario Garcés. Δεν υπήρχαν κομματικά λάβαρα ή σημαίες των συνδικάτων. Κυρίως, οι πορείες δεν είχαν ως προορισμό τους τα συνήθη σημεία, όπως το Κογκρέσο και το Προεδρικό Γραφείο.
Στις επόμενες εβδομάδες, μαθητές κατέλαβαν το τηλεοπτικό δίκτυο Chilevision διαμαρτυρόμενοι για την κάλυψη των διαδηλώσεων. Κατέλαβαν επίσης τα κεντρικά γραφεία πολιτικών κομμάτων, όπως του ακροδεξιού UDI και του αντιπολιτευόμενου Σοσιαλιστικού Κόμματος.
Η πιο σημαντική στιγμή, όμως, ήρθε την 4η Αυγούστου: Η αστυνομική καταστολή υπήρξε ιδιαίτερα ισχυρή, με 874 προσαγωγές μαθητών. Πολίτες από όλη τη χώρα στάθηκαν στο πλευρό των μαθητών χτυπώντας μαγειρικά σκεύη σε ένδειξη διαμαρτυρίας και με μαζικές, αυθόρμητες διαδηλώσεις στις μεγάλες πόλεις. Οργανώθηκε επίσης μια εθνική απεργία, όπως άλλοτε ενάντια στο καθεστώς Πινοσέτ. Η δημοτικότητα του Προέδρου, Sebastian Piñera, είχε πέσει στο 22% μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου.
Πηγή: Η Αυγή
